175 χρόνια America’s Cup: Ο θεσμός που άλλαξε την ιστιοπλοΐα για πάντα
PHOTO CREDIT: Ian Dear Archive/PPL
***Circa 1851: John C. Stevens, the Commodore of the New York Yacht Club, in the year the schooner AMERICA crossed the Atlantic to compete against all comers during the height of the sailing season at Cowes, Isle of Wight, UK.
In an early encounter, AMERICA was paced the last 6 miles of the Solent to Cowes by LAVROCK, one of the top British racing yachts and proved so much faster that no other yacht owners would accept a wager to race against the American yacht. To save face, the Royal Yacht Squadron organised and all-comers race around the Isle of Wight, which AMERICA won with ease. The Hundred Guinea Cup she won was later renamed The America’s Cup and became the oldest sporting trophy in the world, first challenged for in 1851.
Το 1851, ο John Cox Stevens, ιδρυτικός Commodore του New York Yacht Club, επέστρεψε από την Αγγλία με ένα μέτριας αξίας ασημένιο δοχείο από τον βασιλικό κοσμηματοπώλη R&S Garrard. Δύσκολα θα φανταζόταν πως αυτό το ασήμαντο τρόπαιο θα καθόριζε την ανταγωνιστική ιστιοπλοΐα για τα επόμενα 175 χρόνια.
PHOTO CREDIT:Cornelis van Rietschoten achive/PPL
www.pplmedia.com *** Local Caption *** Circa 1851: The schooner ‘America’ lines up against 17 other yachts off Cowes for the famous race around the Isle of Wight that led to the America’s Cup. Five years later, ‘America’s’ owners presented the 100 Pound trophy to the New York Yacht Club and renamed it the America’s Cup. Original painting by TG Dutton owned by Cornelis van Rietschoten
Το σκούνερ του, «America», είχε μόλις κερδίσει τον περίπλου γύρω από το Isle of Wight – μια επίδοση τόσο εντυπωσιακή, που η νεαρή τότε Βασίλισσα Βικτωρία επιβιβάστηκε στο σκάφος την επόμενη ημέρα, θερμαίνοντας για λίγο τις αγγλοαμερικανικές σχέσεις.
Ο Stevens πέθανε το 1857, έναν μήνα πριν ο στενός του συνεργάτης, George Lee Schuyler, παραδώσει επίσημα το τρόπαιο στο New York Yacht Club, συνοδευόμενο από μια Πράξη Δωρεάς που προωθούσε τον «φιλικό ανταγωνισμό μεταξύ ξένων χωρών». Το έγγραφο αυτό, τροποποιημένο αλλά ποτέ εγκαταλελειμμένο, διέπει τον θεσμό μέχρι σήμερα. Μια αρχική πρόταση να λιώσει το ασήμι για μετάλλια, ευτυχώς, δεν προχώρησε ποτέ.
Οι πρώτες προκλήσεις ήρθαν από τη Βρετανία το 1870 και το 1871, ξεκινώντας μια νικηφόρα σειρά 132 συνεχόμενων ετών για το NYYC – τη μεγαλύτερη στην ιστορία του αθλητισμού. Σε αυτό το διάστημα, ο θεσμός εξελίχθηκε από τα σχιστά ιστιοφόρα στα cutters και έφτασε στη χρυσή εποχή της κλάσης J, πριν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι επιβάλουν παύση. Μέχρι το 1958, η κλάση 12-Metre είχε αναλάβει, με το New York Yacht Club να συνεχίζει να κυριαρχεί.
Βασιλική οικογένεια και αρχηγοί κρατών ακολουθούν τον θεσμό από τα πρώτα του βήματα, από τη Βικτωρία και τον Πρίγκιπα Άλμπερτ μέχρι τον Βασιλιά Χάραλντ της Νορβηγίας και τον Πρίγκιπα Αλβέρτο του Μονακό. Από τη δεκαετία του ’60, ακολούθησαν πολιτικές προσωπικότητες, ξεκινώντας από τον John και τη Jacqueline Kennedy, με τη λίστα να φτάνει σήμερα μέχρι τον Max Verstappen και τον Στέφανο Τσιτσιπά.
Η αμερικανική κυριαρχία τερματίστηκε τελικά το 1983, όταν η Australia II – με το επαναστατικό φτερωτό της τιμόνι – νίκησε το «Liberty» του Dennis Conner με 4-3, στέλνοντας το τρόπαιο στην Περθ. Η εκδίκηση του Conner ήρθε τέσσερα χρόνια αργότερα, όταν το ανέκτησε για το Σαν Ντιέγκο, κερδίζοντας παρέλαση στην Πέμπτη Λεωφόρο.
Το 1988 έφερε τον πρώτο Deed of Gift Match, μια αδέξια αντιπαράθεση ανάμεσα σε ένα μονόγαστρο 90 ποδιών και ένα καταμαράν 45 ποδιών, και πάλι με τον Conner στο τιμόνι – μια διαμάχη που κατέληξε σε δικαστήριο της Νέας Υόρκης πριν το τρόπαιο παραμείνει στο Σαν Ντιέγκο υπό νέα κλάση, την IACC. Η Νέα Ζηλανδία έγινε η τρίτη χώρα που κατέκτησε το τρόπαιο το 1995, ακολουθούμενη από την Ελβετία το 2003 — ακόμη η μοναδική ευρωπαϊκή ομάδα που τα έχει καταφέρει. Μόνο τέσσερις χώρες συνολικά έχουν κατακτήσει το αρχαιότερο συνεχώς διεξαγόμενο τρόπαιο στον αθλητισμό.
Το Σαν Φρανσίσκο χάρισε μία από τις μεγαλύτερες ανατροπές του αθλητισμού: η Emirates Team New Zealand έγινε η πρώτη ομάδα που κατάφερε foiling ενάντια στον άνεμο, χτίζοντας προβάδισμα 8-2, πριν η Oracle Team USA πραγματοποιήσει εκπληκτική ανατροπή και επικρατήσει με 9-8. Στη Βερμούδα, οι Κιουί εισήγαγαν τους cyclors, ξεκινώντας μια περίοδο κυριαρχίας με τρεις συνεχόμενες νίκες – Βερμούδα, Όκλαντ, Βαρκελώνη – χωρίς προηγούμενο στην ιστορία του θεσμού.
Όπως το έθεσε ο ίδιος ο Dennis Conner: “Attitude, attitude, attitude.”